Jak wyciszyć dziecko nadpobudliwe? Sprawdzone sposoby

Praca z dziećmi nadpobudliwymi jest dużym wyzwaniem dla nauczyciela. Z jednej strony taki maluch często nie chce współpracować. Z drugiej silne emocje często rozprzestrzeniają się na całą grupę, co dodatkowo potęguje trudności z prowadzeniem zajęć i ogranicza ich efektywność. Poznaj sprawdzone sposoby na wyciszenie dziecka nadpobudliwego w przedszkolu i szkole.

Jak rozpoznać nadpobudliwe dziecko?

Pracując z dziećmi, należy wystrzegać się „przyklejania etykiet” i pochopnej oceny zachowania. Duża część dzieci bywa impulsywna, aktywna fizycznie, a jednocześnie niecierpliwa i pełna energii. Wynika to z chęci eksploracji i niedojrzałości układu nerwowego. Nie ma jednak nic wspólnego z nadpobudliwością. Jak rozpoznać dziecko nadpobudliwe? Zwróć uwagę na te symptomy:

• trudności w utrzymaniu uwagi na jednym zadaniu,
• impulsywność i podejmowanie decyzji bez zastanowienia,
• nasilona aktywność fizyczna wykraczająca poza zwykłą ruchliwość (ciągłe bieganie, podskakiwanie, wiercenie się w miejscu),
• trudności w przestrzeganiu zasad i norm społecznych,
• mówienie głośno i szybko bez zwracania uwagi na kolejność wypowiedzi,
• trudności w wyciszeniu się po aktywności.

Skąd bierze się nadpobudliwość u dzieci?

Przyczyn nadpobudliwości u dzieci może być wiele. Niekiedy wynika ona bezpośrednio z predyspozycji genetycznych. Innymi powodami mogą być czynniki środowiskowe (np. częsty i długotrwały kontakt z ekranem telewizora), niewłaściwa dieta lub problemy zdrowotne. Niezależnie od przyczyny do każdego dziecka należy podejść indywidualnie. Nie ma „złotego sposobu”, który zadziała zawsze i na każdego malucha.

Nadpobudliwe dziecko – co robić, aby nie uciszać?

Jeśli zastanawiasz się, jak wyciszyć przestymulowane dziecko, przygotowaliśmy dla Ciebie szereg sprawdzonych metod. W zależności od wieku i etapu edukacji dziecka nauczyciel może zastosować różne rozwiązania. Pamiętaj jednak, że nigdy dobrym pomysłem nie jest stawianie dziecka za karę w kącie lub zostawianie go samego z emocjami. W ten sposób młody człowiek uczy się, że jego potrzeby i emocje są ignorowane i nieważne.

Jak wyciszyć dziecko nadpobudliwe w przedszkolu?

U dzieci w wieku przedszkolnym (to także odpowiedź na pytanie, jak wyciszyć nadpobudliwe niemowlę) dobrze sprawdzają się zabawy bliskościowe. Zawijanie w koc lub materac, uwalnianie się z objęć opiekuna, tworzenie „kanapki z poduszek” sprawdzają się doskonale. Inne dobre rozwiązania to również:

• malowanie, rysowanie, kolorowanie,
• lepienie z plasteliny lub ciastoliny,
• przesypywanie, przekładanie lub przesiewanie (np. makaronu, kasztanów, żołędzi),
• kołysanie w rytm muzyki,
• wykorzystanie zabawki antystresowej lub sensorycznej,
• zabawy z wodą lub piaskiem kinetycznym.

Niezależnie od przyjętej strategii dziecko musi czuć się bezpiecznie w swojej przestrzeni i wiedzieć, że może pozwolić sobie na ekspresję. Nie zawsze pierwsza z wybranych aktywności będzie tą właściwą. Jeśli widzisz, że maluch zaczyna się szybko nudzić lub złościć, zmień taktykę!

Głośne dziecko – jak wyciszyć, żeby nie krzyczeć?

Jednym z objawów nadpobudliwości jest krzyczenie w sytuacjach, gdzie jest to zupełnie zbędne. W ten sposób dziecko usiłuje zagłuszyć otoczenie i „przebić się” ze swoimi emocjami. Sposób? Spróbuj pobawić się z dzieckiem w szeptanie, aby wyciszyć emocje, albo zaangażuj je w zabawę wymagającą dużych nakładów energii, np. przeskakiwanie przez przeszkody.

Możesz też wypróbować metodę Marii Montessori – lekcje ciszy polegające na pracy w środowisku z ograniczoną liczbą bodźców (np. zaciągnięte rolety, przygaszone światło). W ten sposób dzieci uczą się przebywać w ciszy. Ważny jest stały rytm dnia. Nagłe zmiany, zupełnie nowe aktywności często stanowią dodatkowy stresor środowiskowy.

Jak wyciszyć dziecko nadpobudliwe w szkole?

Na etapie edukacji szkolnej rozwiązania znane z przedszkoli mogą nie wystarczać. Jak wyciszyć dziecko nerwowe, które nie chce współpracować w klasie?

Warto zadbać o stawianie jasnych granic – co dzieci mogą robić, a czego im nie wolno. Takich zasad należy się konsekwentnie trzymać. Reakcja na niepożądane zachowanie powinna być natychmiastowa, a wyjaśnienie – krótkie i rzeczowe. Dzieci nie potrafią jeszcze skoncentrować się na długich i abstrakcyjnych wywodach.

Duże znaczenie ma nauczanie dzieci kończenia rozpoczętej pracy. Nauczyciel powinien dostrzec rezultat i go ocenić. Jeśli zabawa lub zadanie jest kilkuetapowe, warto stworzyć (np. na tablicy) przejrzysty protokół punkt po punkcie. Dzięki temu dzieci mogą łatwo skontrolować, co zostało już wykonane, a co jeszcze nie. Nadmierną ruchliwość na lekcji należy pozytywnie ukierunkować, np. poprosić o starcie tablicy lub o rozdanie pomocy. Pozwala to na częściowe rozładowanie energii.

Zajęcia wymagające dużej ilości energii, np. wychowanie fizyczne, powinny być przeplatane aktywnością spokojniejszą, która sprzyja wyciszeniu się dzieci. Nastrój dzieci nie może udzielać się prowadzącemu zajęcia.

Jak wyciszyć nerwowe dziecko – sprawdź ofertę ODM-Metris

W ofercie ODM-Metris znajdziesz bogaty wybór szkoleń poświęconych pracy z dzieckiem nadpobudliwym. Sprawdź szkolenie „Praca z dzieckiem nadpobudliwym – wskazówki praktyczne i terapeutyczne”. Polecamy również materiały poświęcone metodom i technikom wyciszania grupy przedszkolnej, złości u dzieci oraz zachowaniom trudnym i agresywnym.

Polecane szkolenia i materiały